Bodrum
Kimi serzenişle kimi mutlulukla, ama hepsi bir ağızdan Bodrum'un bu yıla 'boş' başladiğini söylüyor. Gerçekten öyle mi, merak ettik. Rotamızı ünlü tatil beldesine çevirdik. Bu sorunun cevabını yerinde araştırdık.
Türkiye'nin en gözde tatil beldesi neresi diye bir anket yapsak kuşkusuz çoğunluk Bodrum derdi. Ne de olsa Bodrum Türkiye'nin ilk göz ağrısı!
Bugünlerde sezonu yeni yeni açan tatil beldesinin boş olduğuna dair söylentiler kulağımıza geldi. Kriz dendi, sezon başlamadı dendi... Bizim de merakımızı cezp etti. Hemen soluğu Bodrum'da aldık. Durumu bir de yerinde inceleyelim istedik.
Doğru, plajlarda, mekânlarda görmeye alıştığımız o kalabalık yok, henüz. Yollar boş. Hatta koylara demir atan teknelerin sayısı bile bir elin parmaklarını geçmiyor.
Ancak işletmeciler ümitsiz değil. Hatta yılın bu zamanında Bodrum'un hep böyle sessiz, hep böyle sakin olduğu konusunda hem fikirler. "Unutuyorsunuz" demeye getiriyorlar. "Okullar kapandıktan sonra sezon başlar" diyorlar. Endişeye mahal vermiyorlar.
"Daha iyi bir sezon bekliyorum"
Örneğin, Emre Ergani. Uzun yıllardan bu yana Bodrum Göltürkbükü'nde yer alan Bianca Beach'i işleten Ergani, her yıl aynı konuşmaların geçtiğine dikkat çekiyor. Bodrum'da sezonun uzun süreden beri temmuzun ilk haftası başladığı yani iki ay olduğu gerçeğini bir kez daha dile getiriyor: "Son 5 - 6 yıldır, özellikle Göltürkbükü bölgesindeki durum bu. Temmuz'un ilk haftasına doğru hareketlenme başlayacaktır."
Ergani bu sene Ramazan'ın sezona denk gelmesi sebebiyle özellikle işletmecilerin işlerin azalacağı yönünde endişelendiğini söylüyor. Fakat o krizin Bodrum için fırsat olacağı görüşünde:
"Kriz dolayısıyla bu yıl birçok kimsenin yurtdışı yerine tatilini burada geçireceğini düşünüyorum. Bir de okulların geç açılması çok önemli bir faktör. Hemen Ramazan'ın akabinde bir bayram var ve onun da Bodrum'u çok canlandıracağını düşünüyorum. Yaz ortası gibi olmasa bile ben bu eylül ayında bile bir hareketlilik bekliyorum açıkçası. Kriz konusuna gelince de bu benim şahsi görüşüm ki Bodrum'da evi olan ve uzun bir zamandır gelmeyen birçok insan vardı. Bu sene Bodrum'a genel baktığımız zaman satılık fiyatlarındaki düşüşe rağmen kiralık fiyatlarında bir artış var. Dolayısıyla bu bir talebin olduğu anlamına geliyor. Bizim müşterimizi de ağırlıklı olarak yerliler oluşturuyor. Bu sebeple iç pazarda iyi bir sezon bekliyorum."
"Çeşme kandırmaca gerçek Bodrum'da"
Bodrum Göltürkbükü'nde 1991 yılından bu yana faaliyetlerini sürdüren Ship a Hoy'un ortaklarından Cemal Yarar da Ergani ile aynı fikirde. Her haziran ayı bölgenin sadece hafta sonları doluluk kazandığını bir kez de onun ağzından dinliyoruz:
"Her sezon başı böyle bir panik olur ama bu yersiz bence. 3 Temmuz itibariyle burada haftanın yedi günü ful kapasiteyle çalışıyor olacağız."
Bu arada Yarar, Çeşme'ye olan ilgiye değinmeden bırakmıyor bizi. "Çeşme üzerinde görülen bir kandırmaca var ama o sadece emin olunki bir kandırmacadan ibaret. Baktığınızda Bodrum yarımadasındaki işletmelerde yoğunluk daha fazla" diyor.
"Antalya ne kadar iyiyse Bodrum da o kadar iyi"
Uludağ'daki otellerinden sonra, geçen yıl Torba'da da açtığı La Butik Alkoçlar ile Bodrumlu işletmeciler arasına giren Ender Alkoçlar'dan da benzer savları dinliyoruz. O da özellikle Göltürkbükü gibi bölgelerinin iç pazara hitap ettiğine değinerek sezonun temmuz itibarıyla açılacağını söylüyor. Yani şu an görülen durgunluk normal. Ancak Alkoçlar önümüzdeki ayların Bodrum'a ne getireceği konusunda kararsız. Krizin bu iki ayda şartları etkileyebileceğini söylüyor. Yalnız ufak bir ekleme yapmayı ihmal etmeden:
"Temmuz, ağustosta kriz ne yapar? Etkiler mi, etkileyebilir. Ancak bir gerçek daha var ki, kışın kriz olmasına rağmen biz Uludağ'daki otelimizde hedeflenen bütçenin çok üstünde iş yaptık. Bu krizlerde müşteri iyiyle kötüyü daha rahat ayırt etme yoluna gidiyor. Dolayısıyla iyi olan yine işini yapıyor ama daha az iyi olan veya iyi olmaya çalışanlar daha az iş yapıyor. Biz örneğin, şu an rezervasyonlara baktığımızda, doluyuz. Şu an Bodrum boş denildiği bir dönemde olmamıza rağmen doluluk oranımız yine yüzde 65'lerde."
Alkoçlar Bodrum'un geneline baktığında durumu gayet iyi değerlendiriyor. Bodrum'un Gümbet, Bitez ve Akyarlar'ıyla kocaman bir yer olduğunu hatırlatan Alkoçlar "Bodrum'da turizm kötü değil. Antalya ne kadar iyiyse Bodrum da o kadar iyi bence. Ama olayı Türkbükü, Gündoğan, Torba diye değerlendiriyorsak dediğim gibi temmuz ayını beklemek lazım" diyor. Biz de kendisinden bu bilgileri alıp yolumuza devam ediyoruz.
"'Müşteri yok' lafına inanmıyorum"
Sırada Bodrum'a bu yıl "Merhaba" diyen mekânlar var. Onlar durumu nasıl değerlendiriyor? Aykut Kutluel'in kapısını çalıyoruz önce. Mekânı yeni ama kendisi Bodrum'da 25'inci yılını dolduruyor. Kutluel yeni 'beach club'ı Shura'yı açalı dört gün oluyor. Kendi mekânı yeni olduğu için Kutluel Bodrum'un şu anki durumunu yanı başındaki sekiz yıllık işletme olan Galimera'yı örnekleyerek anlatıyor:
"Ben 16 Mayıs'ta geldim buraya. Galimera 16 Mayıs'tan beri her gün dolu. Şimdi nasıl 'Bodrum'da insan yok' diyebilirsin? Arka tarafımızda çok düzgün villalar var ve orada oturan insanlar da her gün gelip buradan denize giriyorlar. Onun için ben müşteri yok lafına inanmıyorum, sadece zamanı var."
Kriz konusuna gelince... Kutluel krizin tatilcileri etkileyeceğini de düşünmüyor. Bodrum'u besleyen turistin İstanbullu olduğuna değinen Kutluel "İstanbullu'nun Bodrum sevdası hiçbir zaman bitmez, ama evi olan ama evi olmayan... Muhakkak her yaz bir, iki, hatta üç hafta tatilini Bodrum'da geçiren İstanbullu bir kitle var. O İstanbullu Bodrum'a muhakkak gelecektir. Aksi yolda korkum ve endişem yok. Bodrum her zaman Bodrum'dur."
"Umduğumuzun üzerinde"
İstanbul'dan aşina olduğumuz bir diğer işletme ise Chocolate. Bu yıl ilk kez Göltürkbükü koyunda açılan Chocolate'ın sahiplerinden Raşit Karakuş sezon yeni başlamasına rağmen gidişattan mutlu olduğunu söylüyor. "Biz zaten Temmuz ayından daha önce bir iş beklemiyorduk ama ona nazaran şu anda umduğumuzun üstünden ve gayet güzel de iş yapıyoruz" diyor.
"1 Temmuz'dan itibaren patlama olacak!"
Bir başka işletmeci, Vittoria Dream'in ortaklarından Nedim Binler bu sezonun geçen yıllardan farklı olmadığı konusunda ısrarcı. Sezonun 1 Temmuz tarihinden itibaren hareketleneceğinde de... "Ben 14 senedir Bodrum'da işletmecilik yapıyorum ve bunun böyle olduğunu biliyorum ve inanıyorum.
Kimse moralini bozmasın, çünkü herkesin tatile ve istirahata ihtiyacı var. Bodrum'da bu iş için kendisini ispatlamış bir yarımada ve bu iş için biçilmiş bir kaftan. 1 Temmuz'dan itibaren her yer patlayacak" diyor
"Bodrum'u hiç böyle boş görmemiştim"
Her ne kadar konuştuğumuz çoğu mekân sahibi, işletmeci Bodrum'un her zamankinden daha boş değil, normal seyrini yaşadığını söylese de bazıları meslektaşlarıyla aynı fikirde değil. Eren Mengi gibi... İspanya'daki bistro'sundan ve Bodrum merkezde yer alan Centrale'den sonra bu yıl Yurtsev Çolakoğlu ile Sapa Beach'i yeniden açan Mengi Bodrum'u hiç bu kadar boş görmediğini söylüyor. Sorunu Bodrum'da sezonun kısalığına bağlayan Mengi "1997 senesinde 6 - 7 ay sezon varken şimdi sezon 45 gün ile 60 gün gibi bir süreye düştü. Bu süreç içerisinde bu kiralarla hiçbir mekân ayakta duramaz ve süreyi daha fazla yayamaz. İstediği kadar dolsun, bunun bir yatırım masrafı var, personel masrafı var... Bu mekânlar ya Bodrumlular tarafından ya da Bodrumlu bir ortak ile işletilirse uzun soluklu oluyor. Eskiden durumlar daha iyiydi çünkü sponsorlar destek veriyordu. Sponsorların verdiği paralarla kiraları, yatırımları ödeniyordu.. Fakat sponsorlar da ekonomik krizden dolayı bütçelerini kesince o desteği de işletmeciler alamıyor" diyor.